رمان شب پره ها از م.مودب پور رمان جدید مودب پور
رمان شب پره ها از م.مودب پور
این مطلب صرفا جهت معرفی رمان هست .
تمام رمان های مودب پور
نقد رمان شب پره ها :
مؤدبپور زمانی پا به حوزه ادبیات عامهپسند گذاشت که مخاطب، از ریتم یکسان قصهها در این حوزه خسته و کلافه شده بود. سبک روایتی خاص، زبان و نثر محاوره، حضور دو شخصیت شوخ و جدی که دغدغههای متفاوتی برای زندگی داشتهاند و … از جمله ویژگیهای آثار وی تا به امروز بوده است. این سبک و سیاق متفاوت، در برههای که نویسندگان کمتر تن به ریسک داده و تنوع را میپذیرفتند، تحول عمیقی در حوزه ادبیات عامهپسند ایجاد کرد. این نوع قصهنویسی همراه با شیطنت، کاستیهای فرهنگ، اجتماع، سیاست، اقتصاد و … را نشانه میگرفت و سعی میکرد با زبانی طنز اما تیز، نیش خود را به تن بیمار جامعه فرو کرده و اندکی درد را به این تنِ لمس برگرداند.
باید اذعان داشت ورود مؤدبپور به حوزه رمان عامهپسند با خیز بلند و چشمگیری همراه بوده است؛ وی علیرغم تکرارهایی که در هر اثر داشت، در مدتی کوتاهی توانست جای پای محکمی در ادبیات عامهپسند برای خود پیدا کرده و در این عرصه بتازد. این ریسک موفق موفق، موقعیتی فراهم ساخت تا نویسندگانی که کمتر تن به خطر میدادند به خود جرئت داده و با نگاهی تازه، قلم خود را به ورطههای متفاوتی نیز بکشانند. اگرچه گاهی چنان تاثیر قلم مؤدبپور در برخی از آثار نمود مییافت که تنها میشد از آنها به عنوان تقلیدهای سطحی و ناموفق نام برد.
با این حال، پس از تجربههای موفق رکسانا و گندم ، مؤدبپور به دلایل نامعلوم، برای سالهای زیادی خانهنشین شد و اثری از وی به گیشه نیامد. این وقفه درازمدت فرصتی شد تا نویسندگان عامهپسند، برای تغییراتی در حوزه کاری خود، اغلب تن به ریسک داده و برای رسیدن به آنچه در سر میپروراندند به دنبال گشودن راهی جدید و اتفاقی نو در این سبک باشند.
تحولاتی که در دوره ده ساله اخیر، در حوزه ادبیات عامهپسند اتفاق افتاده، همه نشان از دغدغههای نویسندگانی دارد که هریک به نوعی سعی در باز کردن راهی برای اعتلا و ارتقا سطح رمانهای عامهپسند داشته و دارند. قلم، پردازش و حتی زاویه دید امروز نویسندگان عامهپسند بسیار متفاوت از دهههای هفتاد و هشتاد شمسی است. امروز نویسندگان تلاش میکنند ضمن به روز کردن خود با جامعه و فرهنگ، از پارامترهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و … جامعه جا نمانده و مطابق با انتظارات مخاطب و حقایق موجود قلم خود را بچرخانند و قصه بنویسند.
در این میان مؤدبپور تنها مردی بود که پس از ر. اعتمادی (نویسنده ی موفق و محبوب سالهای دور) توانست قدرتمندانه رمانی خلق کند که علیرغم تفاوتهای فاحش با آثار موجود در بازار، نبض گیشه را به دست گرفته و به موفقیت دست یابد. او در این زمینه حتی توانست در میان مخاطبان و به شکلی غیررسمی، سبکی به خود اختصاص داده و به آن نیز شناخته شود.
بهار امسال و بعد از سالها چشم انتظاری شب پرهها، در سکوت کامل خبری به روی گیشه آمد و دوستداران قلم و سبک مؤدبپور را که هیچگاه قلم جادویی او را فراموش نکرده بودند به هیجان و تکاپو انداخت … مخاطبینی که در این سالها هرگز قلم خاطرهانگیز و متفاوت او را فراموش نکرده بودند، به استقبال کتاب رفتند ولی…
مؤدبپور در این اثر نیز همچون گذشته ضمن پرداخت به تعریف متفاوتی از عشق، نیش نقد و کنایههای خود را متوجه جامعه کرده است؛ با این تفاوت که دیگر نوع طنز و هجو وی، کمتر مخاطب را قانع کرده و قصه در فضایی بسیار شعارگونه به شوخیهای تکراری پیش رفته و تنها لبخندهای ماسیده را روی صورت مخاطب جا میگذارد.
پس از ده سال، طنز مؤدبپور دیگر نمیخنداند، حرفهایش تکرار حرفهایی است که چندین و چندباره در آثارش نوشته و گفته شده؛ شخصیتها همانهایی هستند که در گذشته هم بودهاند؛ به عبارتی همه چیز همان است که بود، جز مخاطب، که دیگر به این راحتی اقناع نمیشود.
شب پرهها قصه دختران و پسرانی است که با غرق شدن در اتفاقات پوچ و بیارزش دنیا، چشم و گوش خود را بستهاند و به ظاهر تن دادهاند به تقدیر و آنچه پیش میرود. بادی به هر جهت! یک روز این گوشه و روز دیگر گوشه ای دیگر!
مؤدبپور در شب پرهها نیز به سبک دیرین خود، به خلق شخصیتهایی پرداخته که در قالب طنز و جدی، به دنبال عشقی اهورایی هستند و در مسیر رسیدن به این عشق، تلخیهای جامعه یکی سیاهتر از دیگری، مقابلشان قد علم میکند. شخصیتهایی بیخیال و بدون دغدغه با پدرانی متمول که بهترین وضعیت زندگی را دارند و کمتر تن به کار میدهند، نقیضی که در آثار خود مؤدبپور بارها نمود پیدا کرده و نویسنده در بسیاری از مقاطع ریشه پیشرفت نکردن کشور را بیتفاوتی و بیعاری جوانان در کنارش مشکلات اجتماعی و حکومتی میداند.
مؤدبپور، با طعنههای مستقیم و غیرمستقیم در شب پرهها، بیش از قبل به سیاست میتازد و با انتقادهای بعضاً صریح از مدیریت کشور در هشت ساله گذشته، وضعیت جامعه را از ابعاد مختلف به چالش کشیده و زخمهای تلخ را زیر ذرهبین مخاطب بزرگتر جلوه میدهد. این مسئله به قدری در شب پرهها مورد پرداخت و توجه نویسنده بوده، که شاید نتوان از گفتن این جمله گذشت: «نوشتن این رمان بهانهای است برای زدن حرفهایی که سال ها در گلو مانده است».
فضای ایدهآلگرا، و آرمانشهری که مؤدبپور همواره در آثار خود به دنبال آن بوده، در این اثر نیز دیده میشود؛ توقعاتی که شخصیتهای قصه از وضعیت جامعه دارند، آنها را به نقد وضعیت اجتماع و مسببان آن میکشاند. در این میان تصوری که جامعه از قشر مرفه و متمول دارد، با شخصیتپردازی این کتاب بسیار متفاوت دیده میشود؛ البته نمیتوان و نباید طبقه و اجتماعی از مردم را به خصایص مشخصی تعمیم داد و در این مجال هم نباید طبقه سطح بالای جامعه را به یک تفکر سنجید؛ اما همه میدانیم و قبول داریم تمول، اسباب راحتی و فقدان دغدغههای ظاهری و اغلب دنیوی است و به طور طبیعی کسی که در رفاه کامل به سر میبرد هرگز تن به دوستی با دختران فراری و سارق نداده و احتمال بسیار بسیار دور از ذهنی است که حتی با آنها خیال ازدواج داشته باشد. چنین اتفاقاتی در این اثر، مانع از همذاتپنداری با شخصیتهای قصه شده و منطق مخاطب کمتر رفتار انسانی و آرمانی شخصیتهای قصه را در این قضایا میپذیرد. حقیقت بسیار زیباست، اما واقعیتهای جامعه ما، تعریف متفاوتی از شرایط به مخاطب میدهد که چنین شرایطی با ضعف شخصیتپردازی و منطق روایی، مخاطب را بیش از پیش متوجه فضای شعاری قصه میکند. مخاطب امروز به دنبال واقعیات زندگی در دل رمانهاست و فروش آثار پر تیراژ نیز حکایت از استقبال مخاطبین از این طیف رمانها دارد. تکرار چنین فضاهایی، مخاطب را بیش از پیش، به فضای شعاری ـ انتقادی کتاب میکشاند. مخاطب امروز دیگر با المانهای تکراری که در آثار مؤدبپور تعریف شده، اقناع نشده و طالب تنوع و خلاقیت بیشتری حتی در حوزه نقد از سیاست و رفتارهای اجتماعی مخاطبین است.رمان شب پره ها
شاید در گذشته یکی از ویژگیهای منحصربفرد و خاص آثار مؤدبپور، نثر متفاوت وی در مقایسه با سایر آثار موجود در بازار بود؛ اما امروز، به برکت حضور پررنگ و توانمند برخی از نویسندگان در این عرصه، افزایش سطح مطالعات مخاطبین حرفهای، دسترسی به دنیای اطلاعات و رسانه و … مخاطب بیشتر با شلختگیهای زبانی و بدخلقیهایِ زبانِ روایت آشنایی پیدا کرده است. به جرئت میتوان گفت، نثر مؤدبپور خاطرهنویسی است و کمتر از تکنیکهای نوشتن بهره میبرد. پرداختهای وی سرشار از شلختگیهای زبانی است و به نظر میرسد نویسنده نیز با بیتوجهی تمام به این مسئله، از آن گذر کرده و کلمات را در قالب همانی که در زبان گفتار و محاوره ادا میشوند به خورد مخاطب هم میدهد. ریسکی که مؤدبپور آن را به جان میخرد.
بر هیچکس پوشیده نیست کژتابی در زبان ما کم نبوده و انتقال لحن از طریق نوشتار کار بسیار دشواری است؛ با این حال مؤدبپور این خطر را پذیرفته و هنوز هم بر این نوع نثر اصرار دارد؛ نثری که به نظر میرسد علیرغم صمیمیت با مخاطب، فاقد هرگونه ارزش ادبی و هنری است. این نثر تبدیل به خاطره نویسی شده و ما در آن شاهد هیچ تکنیک نوشتاری و رعایت قواعد و دستورات دستور زبان نیستیم و عملاً نمیتوان از نظر فرمی و شکلی، به آن امتیاز موجه و قابل قبولی داد.
در ضمن، نباید از اشتباهات فراوان تایپی نیز در شب پرهها چشم پوشید. ویراستاری کتاب، نه فقط در بخش ادبی که در بخش فنی نیز با مشکلات اساسی روبرو است.
محور قصه در آثار مؤدبپور مشخص است. با این حال گاهی پرداخت چنان روی شیطنتها، رفتارهای آرمانی و اتفاقاتی سیاسی و اجتماعی قصه پررنگ میشود که مخاطب مسیر اصلی را گم کرده و نمیتواند حلقههای این زنجیره را کنار هم گذاشته و با پایان متفاوت اثر کنار بیاید. در اغلب آثار مؤدبپور، پس از پایان کتاب، مخاطب نیاز به تعمق و فلشبکهایی دارد تا به پاسخ چراهای ذهنش برسد.
مؤدبپور نویسندهای است که از پایانهای قابل پیشبینی، مشخص و محدود فراری است. پایان باز در برخی از آثار او همچون «شیرین»، نویسنده را در شوک عمیقی فرو میبرد. شخصیتهای قصههای او اغلب به عشق و آرامش نمیرسند؛ شب پرهها نیز همچون دیگر آثار نویسنده، پایانی تکراری داشته و قصه در شرایطی بسته میشود که مخاطب نیز همچون شخصیتهای قصه، سردرگم رها شده و باز همان قصه فلشبکها و تعمق در آنچه گذشت تکرار میشود.
سطح انتظار مخاطبینی که با کتاب های مؤدبپور خاطره ها دارند با این کتاب اقناع نمی شود. اثری فاقد هرگونه خلاقیت، تکنیک های نوشتاری، سرشار از تکرار مکررات، شخصیت پردازی های ضعیف، فضاسازی های ناقص و … که تنها رد کمرنگی از گذشته پررنگ م مؤدبپور را با خود یدک می کشد. شب پرههای امروز، به قدر رکساناها، گندم ها، یاسمین ها و … گذشته تاثیرگذار نیست و اشتهای مخاطب نیز دیگر با چنین خوراکی سیر نمی شود. به نظر می رسد مؤدبپور با حضور دوباره در این عرصه باید کم کم پوست انداخته و بار دیگر تن به ریسک داده و قلمش را به سمت و سویی متفاوت ببرد. مطمئناً توقع مخاطب از او، با توجه به پیشینه ای که در پس خود دارد، مسئله عجیبی نیست؛ امیدواریم گام های هوشمندانه مؤدبپور در اثر بعدی، بتواند مخاطب را به اقناع بیشتری برساند.
رمان جدید مودب پور با نام شب پره هارو میتونید با قیمت ۳۰۰۰۰ تومان در کتابفروشی های معتبر خریداری کنید.